भारतातील बहुतेक डेअरी आणि सहकारी संस्था दुधाचे पैसे फक्त लिटरवर नाही, तर फॅट आणि SNF वर देतात. तुमच्या दुधाचे फॅट %, SNF % आणि डेअरीचे दर टाका आणि पावतीवरील रक्कम तपासा.
शेवटचे अपडेट: ३ ऑक्टोबर, २०२६
दूध पेमेंट कॅल्क्युलेटर
दर तुमच्या डेअरीच्या दर तक्त्यातून घ्या. फक्त फॅटवर पैसे मिळत असतील तर SNF दर 0 ठेवा.
₹399रक्कम
₹39.86प्रति लिटर
₹38.70प्रति किलो दूध
दूध10.30 kg
फॅट0.412 kg
SNF0.876 kg
फॅट आणि SNF वरून दर कसा ठरतो
दोन-आधार (फॅट + SNF) पद्धतीत डेअरी तुमच्या दुधातील फॅट आणि SNF (स्निग्धांश विरहित घन पदार्थ: प्रथिने, लॅक्टोज आणि खनिजे) यांचे वेगवेगळे पैसे देते:
रक्कम = दूध किलो × (फॅट % ÷ 100 × प्रति किलो फॅट दर + SNF % ÷ 100 × प्रति किलो SNF दर)
उदाहरण: 10 लिटर गाईचे दूध सुमारे 10.3 किलो भरते. 4.0% फॅटला 0.41 किलो फॅट आणि 8.5% SNF ला 0.88 किलो SNF. ₹500 प्रति किलो फॅट आणि ₹220 प्रति किलो SNF दराने रक्कम ₹206 + ₹193 = ₹399, म्हणजे सुमारे ₹40 प्रति लिटर.
डेअरी दूध किलोमध्ये मोजते कारण फॅट आणि SNF वजनाने मोजले जातात. एक लिटर दूध सुमारे 1.03 किलो (गाय) ते 1.032 किलो (म्हैस) भरते.
गाय आणि म्हशीच्या दुधातील सामान्य फॅट आणि SNF
दूध
FSSAI किमान
नेहमीची मर्यादा
गाय
3.2% फॅट, 8.3% SNF
3.5–4.5% फॅट, 8.3–8.8% SNF
म्हैस
6.0% फॅट, 9.0% SNF
6.0–8.0% फॅट, 9.0–9.5% SNF
फॅट प्रत्येक धारेला बदलते: संध्याकाळच्या दुधात सहसा सकाळपेक्षा जास्त फॅट असते, आणि कासेतून शेवटी निघणाऱ्या दुधात सर्वात जास्त.
फॅट आणि SNF कसे वाढवावे
पुरेसा सुका आणि हिरवा चारा द्या: तंतुमय पदार्थांमुळेच दुधात फॅट तयार होते. जास्त खुराक आणि कमी चारा फॅट कमी करतो.
रोज खनिज मिश्रण आणि मीठ द्या: SNF कमी होणे बहुतेक खनिजांच्या कमतरतेमुळे होते.
प्रत्येक धारेला पूर्ण दूध काढा, आणि दोन धारांमधील वेळ सारखा ठेवा.
नेहमी स्वच्छ पाणी द्या; उष्णतेचा ताण फॅट आणि SNF दोन्ही कमी करतो.
स्तनदाह (मस्टायटिस) तपासा: संसर्ग झालेल्या सडाच्या दुधात SNF कमी असते.
नेहमीचे प्रश्न
दुधात SNF म्हणजे काय?
स्निग्धांश विरहित घन पदार्थ (Solids-Not-Fat): पाणी आणि फॅट सोडून दुधातील सर्व काही, मुख्यतः प्रथिने, लॅक्टोज (दुधातील साखर) आणि खनिजे. गाईच्या दुधात सहसा 8.3–8.8% SNF असते.
फॅट आणि SNF वरून दुधाचा दर कसा काढतात?
फॅट किलो × प्रति किलो फॅट दर, अधिक SNF किलो × प्रति किलो SNF दर. फॅट किलो = दूध किलो × फॅट % ÷ 100, आणि SNF साठीही तसेच.
गाईच्या दुधाचे FSSAI मानक काय आहे?
किमान 3.2% फॅट आणि 8.3% SNF. म्हशीच्या दुधासाठी 6.0% फॅट आणि 9.0% SNF.
माझे फॅट रोज का बदलते?
फॅट चारा, धारेची वेळ, पूर्ण दूध काढले की नाही, आणि जनावर वेताच्या कोणत्या टप्प्यात आहे यावर अवलंबून असते. संध्याकाळच्या दुधात सहसा फॅट जास्त असते.
दर आणि सूत्र प्रत्येक डेअरीत वेगळे असतात. तुमच्या डेअरीचा दर तक्ता वापरा; हे कॅल्क्युलेटर फक्त हिशोब करते.
हे प्रत्येक जनावरासाठी, आपोआप.
पशुपालक प्रत्येक गाईचे दूध, लसी, माज आणि खर्च नोंदवते, वेळेआधी आठवण करून देते, आणि मराठी, हिंदी व इंग्रजीत चालते. 10 जनावरांपर्यंत मोफत.
